Ontwikkelingen iHub-terrein Harreveld

COA en iHub zijn in gesprek over de tijdelijke verhuur van alle leegstaande panden op het iHub-terrein voor de opvang van nareizende statushouders. De gemeente staat daar onder voorwaarden positief tegenover. Door deze tijdelijke invulling wordt het mogelijk om het gebruik van het terrein door nieuwe zorgorganisaties te voorkomen en kan worden gewerkt aan een traject tot woningbouwontwikkeling. Doordat er één duidelijke gebruiker van het terrein is, kunnen we als gemeente, samen met de omwonenden, met één partij afspraken maken over leefbaarheid, veiligheid, tijdelijkheid, beheer en voorzieningen op het terrein. Zodanig dat de impact op Harreveld beperkt is. 

Met het sluiten van de gesloten jeugdinstelling op het iHub-terrein in Harreveld zijn meerdere panden leeg komen te staan. Als eigenaar van het terrein onderzoekt iHub hoe deze gebouwen tijdelijk en toekomstbestendig kunnen worden ingevuld. Daarover vindt al langere tijd overleg plaats met gemeente en DBO Harreveld. 

Het iHub-terrein heeft op dit moment een zorgbestemming. Dit biedt de mogelijkheid tot vestiging en huur door zorggerelateerde organisaties, waaronder ook een JISK (Jeugd in het strafrechtelijk kader in een open setting). Dit is een onwenselijke situatie voor Harreveld waarop wij als gemeente geen regie hebben. 

Tegelijkertijd heeft Harreveld de wens voor meer woningbouw. De gemeente ziet kansen om het terrein op langere termijn (>5 jaar) te transformeren naar een woonlocatie. Om dit mogelijk te maken moeten eerst plannen worden uitgewerkt. Dit vraagt om aanpassing van lokaal, regionaal en provinciaal beleid. Dit proces heeft tijd nodig.

De kern van deze vraag is hoeveel Harreveld merkt van de opvang voor nareizende statushouders. Dit wordt sterk beïnvloed door de manier waarop de opvang voor nareizende statushouders functioneert. Het terrein biedt mogelijkheden voor het realiseren van allerlei voorzieningen voor deze tijdelijke bewoners. Hierover maakt de gemeente afspraken met COA. Voorbeelden hiervan zijn dagbesteding, speelgelegenheid, scholing, een bezorgdienst voor boodschappen gecombineerd met een marktkraam. Daarnaast organiseert COA vervoer naar andere COA voorzieningen buiten het terrein, denk bijvoorbeeld aan de IND of gezondheidszorg. 

De mensen in de opvanglocatie verblijven in een open setting. Dit betekent dat deze mensen ook van het terrein afgaan bijvoorbeeld voor een wandeling of bezoek aan familieleden. Met een klankbordgroep wil COA de inwoners van Harreveld uitnodigen mee te denken wat er georganiseerd en geregeld moet worden om de impact die dit heeft op de Harreveldse gemeenschap te beperken. 

Uit ervaring weet COA dat deze doelgroep kortdurend verblijft op de locatie en daarom ook weinig integreert met de lokale samenleving. Deze doelgroep is vooral gefocust op de gemeente waar zij komen te wonen en het leven dat zij daar gaan opbouwen.

Nareizende statushouders zijn 1e-graads familieleden van statushouders. Statushouders zijn mensen die een verblijfsvergunning hebben en daarmee recht hebben hier te blijven. In de praktijk zijn nareizende statushouders vooral vrouwen en kinderen, maar het kunnen bijvoorbeeld ook de ouders van een alleenstaande minderjarige vluchteling zijn. 

De opvang van nareizende statushouders is tijdelijk en richt zich op gezinshereniging. Dit houdt in dat zij zo snel als mogelijk worden gehuisvest bij de statushouder, die ook wel referent (degene die de gezinshereniging heeft aangevraagd) wordt genoemd. Dit is ergens anders in Nederland.

Een lager aantal betekent allereerst dat COA geen noodzaak heeft tot huur van alle vrijstaande gebouwen. Daarmee ontstaat er ruimte voor andere huurders binnen de huidige bestemming. 

Vanuit COA perspectief kan de opvangcapaciteit hoger zijn voor deze gebouwen. De gemeente heeft aangegeven dat zij maximaal 200 mensen wil opvangen. Zo wordt aangesloten op de gemeentelijke opvangopgave. 

Voor een tijdelijke opvang is het voor COA van belang om voldoende schaal te hebben om professioneel beheer en begeleiding mogelijk te maken. Denk daarbij aan dagbestedingsprogramma, gezondheidszorg, 24/7 beveiliging en bereikbaarheid en overig locatiemanagement. Het aantal van 200 zorgt er daarmee voor dat er juist minder druk komt op de lokale omgeving en er meer voor deze doelgroep op locatie georganiseerd kan worden.

Het college van burgemeester en wethouders (college) staat onder voorwaarden positief tegenover de komst van de opvanglocatie, maar er is er nog geen besluit. Het college legt in het najaar de concept bestuursovereenkomst voor aan de gemeenteraad voor wensen en bedenkingen. Hiermee kan de gemeenteraad overwegingen meegeven aan het college. Het college beslist uiteindelijk over het aangaan van de bestuursovereenkomst. 

COA vraagt daarnaast een vergunning aan voor het tijdelijk afwijken van het omgevingsplan. Dit doen zij nadat de bestuursovereenkomst is ondertekend. Een vergunning kent bezwaar- en beroepsmogelijkheden waar omwonenden gebruik van kunnen maken.

Op 30 juni 2026 heeft de eerste informatiebijeenkomst plaatsgevonden. Hierin is de informatie gedeeld die op dat moment bekend was. COA heeft aangegeven dat zij nog in de startfase van uitwerking van het plan en voorbereiding op de komst van deze opvanglocatie zitten. Daarbij betrekken zij graag de inwoners van Harreveld. Op korte termijn organiseert COA een klankbordgroep voor omwonenden om hun inbreng te geven in deze fase van uitwerking en voorbereiding.

Aanvullend komt er een nieuwsbrief waarmee inwoners van Harreveld geïnformeerd worden over de voortgang en ontwikkelingen.

In de bestuursovereenkomst wordt met COA afgesproken dat nareizende statushouders worden opgevangen. Wij spreken met COA af dat deze periode 3 jaar, met de optie van twee keer een jaar verlenging, tot maximaal 5 jaar duurt.

De gemeente sluit een bestuursovereenkomst af met COA. Hierin worden onder andere afspraken over de duur en doelgroep van de opvang vastgelegd. Daarnaast moet COA een vergunning aanvragen voor het tijdelijk afwijken van het omgevingsplan. Ook dit is een tijdelijke vergunning. Wij spreken met COA af dat deze periode 3 jaar, met de optie van twee keer een jaar verlenging, tot 5 jaar duurt. In de tussentijd willen wij een duurzame opvanglocatie voor asielzoekers realiseren ergens anders in onze gemeente.

De tijdelijke opvang biedt tijd om woningbouwontwikkeling op het iHub-terrein mogelijk te maken. Hiervoor zijn beleidswijzigingen nodig, zowel lokaal als regionaal en provinciaal. Deze procedures kosten tijd. Tijdens de opvangperiode wordt tegelijkertijd gewerkt aan de woningbouwplannen. De gemeenteraad beslist uiteindelijk over de ruimtelijke procedures. 

IHub wil de gebouwen Lichtboei en de Boerderij al eerder transformeren naar woningbouw. Hiervoor ligt een principeverzoek bij de gemeente. Dit is in behandeling en past binnen het huidige woonbeleid van de gemeente. 

Veiligheid heeft bij alle partijen, COA, DJI, Pluryn en gemeente een hoge prioriteit. Niet alleen voor de inwoners van Harreveld, maar ook voor de bewoners van de locaties. Alle partners hanteren daarvoor hun eigen veiligheidsmaatregelen. Op de COA opvanglocatie komt 24 uur per dag, 7 dagen in de week beveiliging. Daarnaast is het COA altijd bereikbaar, ook ‘s nachts, mochten er incidenten of calamiteiten plaatsvinden. De gemeente maakt daarnaast ook afspraken met het COA dat de opvanglocatie kan worden gesloten wanneer de veiligheid wordt aangetast. 

COA stelt een beheer- en veiligheidsplan op, dat vervolgens onderdeel is van de beoordeling bij de vergunningaanvraag. Zij zal dit plan aanpassen op basis van ervaringen die worden opgedaan in Harreveld tijdens de opvangperiode.

Voor alle partijen geldt dat vermenging van doelgroepen niet wenselijk is. Veiligheid en leefbaarheid zijn bij alle verantwoordelijke partijen van hoge prioriteit. Niet alleen voor inwoners Harreveld, maar ook voor de bewoners van COA en JJI.

De JJI is een gesloten jeugdgevangenis met een zwaar beveiligingsregime. COA zal gebruik maken van een ander deel van het terrein, dat los staat van JJI. COA zorgt ervoor dat op en rondom het terrein dat zij gebruiken 24/7 toezicht en begeleiding is. Daarnaast richten zij het terrein zo in dat zij overzicht houden op de mensen die aanwezig zijn. 

Ieder kind dat in Nederland verblijft, heeft binnen 2 maanden na aankomst recht op onderwijs. De gemeente heeft verkennende gesprekken met Stichting Openbaar Primair Onderwijs Winterswijk (SOPOW), de nieuwkomersschool ’t Pyriet en het schoolbestuur Paraat Scholen voor de organisatie en uitvoering van het nieuwkomersonderwijs. Daarbij wordt onderzocht of het nieuwkomersonderwijs geheel of gedeeltelijk op de COA-locatie in Harreveld kan worden georganiseerd. Samen met de onderwijspartners en de gemeente wordt gekeken welke onderwijshuisvesting hiervoor nodig is. Daarbij gaat de voorkeur uit naar het verzorgen van onderwijs op de COA-locatie.  

Nieuwkomersonderwijs basisschool 

Voor de leerlingen in de basisschoolleeftijd worden zogenoemde nieuwkomersklassen ingericht. Deze leerlingen krijgen intensief onderwijs in de Nederlandse taal, aangevuld met aandacht voor basisvaardigheden, sociale ontwikkeling en integratie in de Nederlandse samenleving. Leerlingen volgen doorgaans één tot anderhalf jaar onderwijs binnen deze voorziening voordat zij doorstromen naar regulier onderwijs. De verwachting is dat de kinderen uit deze doelgroep niet één tot anderhalf jaar onderwijs volgen op de opvang in Harreveld. De kans dat een kind tijdens de opvangperiode zal doorstromen naar regulier onderwijs is zeer gering. 

Nieuwkomersonderwijs voortgezet onderwijs 

Voor leerlingen in de leeftijd van het voortgezet onderwijs wordt onderwijs aangeboden via een Internationale Schakelklas (ISK). Binnen de ISK ligt de nadruk eveneens op het leren van de Nederlandse taal en de voorbereiding op vervolgonderwijs binnen het Nederlandse onderwijssysteem. De ISK bevindt zich in Winterswijk.

Wanneer er geen COA opvanglocatie komt, is het aan iHub om andere invulling te vinden voor het terrein. Volgens het Omgevingsplan kunnen zorgpartijen zich zonder vergunningprocedure vestigen op het terrein. Een versnippering van het gebied kan de transformatie naar wonen bemoeilijken.

Nee. Niet tijdens de periode dat COA gebruik maakt van de locatie. Door de verhuur aan COA is er geen ruimte meer een JISK op het rechterdeel van de het terrein. Binnen de gracht (linkerdeel) komt uitsluitend de JJI. De doelgroepen van een JJI en JISK mogen ook expliciet niet gemengd worden. Ook ruimtelijk zijn er geen mogelijkheden voor extra gebouwen op dit terrein zonder toestemming van de gemeente. 

Door plannen te maken voor woningbouw werken we samen met iHub toe naar afspraken waarin ook op de lange termijn geen ruimte blijft bestaan voor JISK. Woningbouw vraagt om een aanpassing van de functie, waardoor zorgorganisaties kunnen worden uitgesloten.

De overlast die al jaren ervaren wordt, focust zich met name op het vrachtverkeer. We verwachten hiervan geen toename. De nieuwe verkeersbewegingen zullen niet substantieel anders zijn dan toen de iHub-locatie nog in bedrijf was. Wat betreft de renovatie; dan zal net zoals voor alle andere omwonenden een omleiding gaan gelden, waarbij vanzelfsprekend oog is voor de verkeersveiligheid.