Klimaat Klaor

Illustratie van een sneeuwbal met daaronder de tekst Klimaat Klaor

Op deze pagina leest u alles over Klimaat Klaor. Klimaat Klaor is een pilot ingegeven door klimaatverandering. Droogte, wateroverlast, waterkwaliteit en hittestress spelen in en rond Vragender, Lievelde en de bedrijventerreinen De Kamp en Lindebrook steeds meer een rol. Bewoners, ondernemers en organisaties zetten zich in voor een gebied dat tegen een stootje kan. Klimaat is daarbij verbindend thema. Samen versnellen we mooie plannen uit het gebied, die raken aan groen, bodem, water en klimaat. Dit voor een aantrekkelijk gebied om te wonen, ondernemen en recreëren. De pilot loopt nog tot eind 2019

 

Met Klimaat Klaor spreken we verschillende doelgroepen aan gericht op de volgende thema’s:

Landbouw

Klimaat is voor de landbouw goed bodem- en waterbeheer. 60% van het gebied Lichtenvoorde-Lievelde-Vragender bestaat uit landbouw. Als we ergens het verschil kunnen maken is het hier! Door het hoogteverschil is het gebied gevoelig voor wateroverlast en droogte. Beschikbaar water komt uit het gebied zelf (hemelwater en kwel). Het is daarom extra belangrijk om de goede balans te vinden tussen teveel en te weinig water. Daarnaast is de waterkwaliteit sterk afhankelijk van de hoeveelheid aanwezige meststoffen en gewasbeschermingsmiddelen.

Onder deze omstandigheden willen we werken aan een duurzame en toekomstgerichte landbouw. Dit met continuïteit en duurzame economische groei. De sector levert hiermee tegelijk een bijdrage aan de klimaatopgaven in het gebied. Initiatieven die binnen de pilot passen gaan bijvoorbeeld over het verbeteren van de bodemvruchtbaarheid, een juist grondgebruik, het verminderen van de milieubelasting, organiseren van lokale kringlopen en het vergroten van de biodiversiteit.

Iemand boort een gat in het weiland en er staan meerdere mensen omheen

Inspirerende voorbeelden Landbouw:

Bermmaaisel wordt bodemverbeteraar

De gemeente Oost Gelre heeft het ecologische bermbeheer uitbesteed aan de Vereniging Agrarisch Groen Goed. Doel is bloemrijke bermen en voorkomen dat er stikstof en fosfaat uit het maaisel in de sloten terecht komt. In plaats van afvoeren naar een bio-vergistingsinstallatie koos Groen Goed er in 2017 voor om het bermmaaisel om te vormen naar Bokashi. Daardoor kan de organische stof in het bermmaaisel gebruikt worden als grondverbeteraar in de landbouw en ontstaat er een gesloten kringloop in het gebied zelf. Bekijk ook dit artikel over Circulair Terreinbeheer voor meer informatie.

Deltaplan Agrarisch Waterbeheer (DAW)

LTO-afdeling Achterhoek Oost heeft in het Klimaat Klaor-gebied een DAW-project opgestart. DAW staat voor Deltaplan Agrarisch Waterbeheer. Alle agrariërs in ons gebied hebben een vrijblijvend adviesgesprek aangeboden gekregen. Vertrouwenspersonen voerden keukentafelgesprekken om zo op maat voorlichting en advies te kunnen geven en concreet maatregelen te stimuleren. Veel boeren hebben inmiddels ook gebruik gemaakt van het aanbod om een Bedrijfswaterplan op te laten stellen. Met behulp van dit plan kunnen agrariërs bekijken hoe zij hun eigen bedrijfsvoering of inrichting van hun percelen kunnen optimaliseren. Lees meer over DAW.

Vruchtbare kringloop

Het project Vruchtbare Kringloop Achterhoek wil agrarisch ondernemers stimuleren te kiezen voor kringlooplandbouw en duurzaam bodem- en waterbeheer.

Wonen

Het idee is simpel, des te groener des te beter! Steentje er uit – plantje er in! Door de tuin zo in te richten dat water de grond in kan zakken voorkom je wateroverlast of onnodige belasting van het riool met schoon water. Wil je toch een paadje aanleggen? Kies dan voor grind of houtsnippers in plaats van een betontegel. Ook kun je regenwater afkoppelen van de riolering en opvangen om bijvoorbeeld je tuin te sproeien. Denk aan een regenton of een ondergrondse opslag Of laat het water gewoon je tuin in vloeien zodat het de grond in kan zakken. Een groene inrichting rond het huis geeft ook een pracht aanblik, is goed voor de biodiversiteit (denk aan insecten, vlinders en bijen) en brengt door schaduw en verdamping koelte op warme dagen. Zelfs met weinig ruimte kun je al mooie dingen doen; denk bijvoorbeeld aan een geveltuintje! Mooie bijkomstigheid is dat een woning in het groen meer waard wordt. En een slim aangelegde tuin vraagt maar weinig onderhoud. 

Cartoon van een vrouw die aan bloemen ruikt, er staat als tekst Geveltuintjes!

Inspirerende voorbeelden Wonen:

Winnaar klimaatvriendelijke tuin

Maria Neuman uit Vragender won in 2016 de prijs voor meest klimaatvriendelijke tuin in Oost Gelre. In haar tuin zie je geen bestrating. Ze vangt regenwater op en groenafval wordt gecomposteerd en hergebruikt. Naast bloemenpracht levert de tuin ook groente en fruit op voor eigen gebruik. Het hele interview met Maria Neuman lees je in de Klimaatkrant (pdf - 2,4 Mb).

Klimaatbestendig erf

Alexander van Weers woont aan de Oude Winterswijkseweg in Lievelde. Bij de verbouwing van zijn oude boerderij wordt alles zo ingericht dat regenwater wordt opgevangen en hergebruikt. Ook gebruikt water krijgt een bestemming. Het erf wordt duurzaam en klimaatbestendig ingericht met landschappelijke beplanting en een voedselbosje. Al het water dat op het één hectare grote terrein valt wordt vastgehouden en kan de bodem inzakken. Binnenkort volgt meer achtergrondinformatie over de duurzame ideeën van Alexander.

Bedrijvigheid

Bedrijventerreinen zijn vaak dicht bebouwd en veelal verhard. Bij een forste regenbui ontstaat daardoor snel wateroverlast. Het water wordt niet vastgehouden en het riool wordt maximaal belast. Ook zijn bedrijven gevoelig voor hittestress.

Klimaat Klaor daagt ondernemers – in het bijzonder op bedrijventerrein Lindebrook en De Kamp (Zuid) - uit om met oplossingen te komen. Denk bijvoorbeeld aan schoon hemelwater opvangen en hergebruiken, het aanplanten van groen of het aanleggen van groene daken of verticale geveltuinen. Handelen vanuit klimaat draagt bij aan innovatie, een duurzame bedrijfsvoering, prettige werkomgeving, onderscheidend vermogen en een groen imago voor je bedrijf en sector. Die uitstraling levert ook economische potentie!

Cartoon van medewerkers die op een groen dak zitten te werken

Inspirerende voorbeelden Bedrijvigheid

Klimaatboom

De Bomenwacht Oost Gelre neemt het initiatief om bomen aan te planten op onder andere bedrijventerreinen. Daarmee komt er niet alleen meer groen, maar zijn er ook meer mogelijkheden voor schaduw en verkoeling. Ook houdt groen beter water vast. Het planten van een boom is ook symbolisch, er hoort een verhaal bij over klimaatverandering, groene bedrijven en het nemen van eigen verantwoordelijkheid als ondernemer!

Waste Partners hergebruikt regenwater

WastePartners is een professionele werkplaats voor bedrijfs(vracht)auto’s uit de afvalverwerkende sector. Het bedrijf op bedrijventerrein De Kamp in Lichtenvoorde gaat volop met de tijd mee. Verspilling van water is verleden tijd doordat hemelwater wordt gebruikt. Het bedrijf bezuinigt daarnaast fiks op gas- en elektriciteitsverbruik. WastePartners is dus ‘very good’ bezig! Wat zijn de voordelen van een duurzame bedrijfsaanpak en hoe bevalt het in praktijk? Een mooi voorbeeld in het kader van Klimaat Klaor!

Lees hier meer over: WastePartners: geen verspilling maar duurzaam aan de slag!

Natuur en Landschap

Bos, natuur en landschapselementen kunnen een geweldige bijdrage leveren om water op te vangen, langer vast te houden en geleidelijk af te geven aan het gebied. Daarmee werken ze als een spons. Ook brengt groen verkoeling op hete dagen en vertraagt het de windsnelheid waardoor minder verdamping optreed. Kwetsbare natuur is gevoelig voor extremen zoals langere perioden van droogte. Door natuurgebieden robuust in te richten en onderling te verbinden met stapstenen kan de natuur beter tegen een stootje!

Cartoon van een salamander die zegt: Even op adem komen

Inspirerende voorbeelden Natuur en Landschap

Kwelbos Pastoor Scheepersstraat

Bij het verbeteren van het watersysteem rond Lichtenvoorde is vlak naast de Pastoor Scheepersstraat een zogenaamde knijpstuw aangelegd in de Visserijbeek. Hierdoor wordt in het bos (bovenop de terrasrand) meer water opgevangen. Hierdoor verminderen we de kans op wateroverlast bij Lichtenvoorde. Mooi voordeel is dat de verdroging van het bijzondere kwelbos wordt tegengegaan. Hiervan profiteert de natuur.

De stuw bij de Pastoor Scheepersstraat

Van naald- naar loofbos

Een loofbos verdampt minder regenwater dan een naaldbos. In een loofbos vindt op jaarbasis 180 tot 200 millimeter meer grondwateraanvulling plaats dan in een naaldbos. Daarnaast heeft een loofbos hogere natuurwaarden en draagt het bij aan een betere bodemkwaliteit. In Overijssel willen 36 boseigenaren 40 hectare naaldbos omvormen naar loofbos. Hiermee wordt er jaarlijks 95.000 m3 meer grondwater aangevuld. Ook in het Klimaat Klaor gebied liggen veel kleine particuliere bospercelen met kansen voor het verhogen van de natuurwaarde en verbetering van het watersysteem.

Klimaat Klaor ondersteunt projecten die bijdragen aan een klimaatvriendelijker Lichtenvoorde, Lievelde of Vragender!

Net als vorig jaar roept Klimaat Klaor bewoners, organisaties en ondernemers op om klimaatvriendelijke projecten in te dienen. Voor goede plannen is er een financiële bijdrage mogelijk tussen 100 en 1000 euro!

Heb je een tuin? Ben je ondernemer? Heb je een agrarisch bedrijf? Zit je op school? Of zet jouw vereniging zich in voor natuur en landschap? Belangrijk is dat jouw idee een bijdrage levert aan een klimaatvriendelijker Lievelde of Vragender. Dat kan zowel in de kern als het buitengebied. Ook ondersteunt Klimaat Klaor projecten op de bedrijventerreinen De Kamp en Lindebrook in Lichtenvoorde. Kiijk hier voor een kaartje van het gebied dat door Klimaat Klaor wordt ondersteund. Denk aan het afkoppelen van je regenpijp, de aanleg van een wadi om water op te vangen, water vasthouden op je perceel, het vervangen van bestrating door groen, of de aanleg van landschapselementen. Snelle uitvoering en samenwerking met buren of collega’s is daarbij een pre. Aanmeldingen kunnen nog worden ingediend tot 31 november dit jaar, mits ze voor eind 2019 zijn uitgevoerd.

Het doel van Klimaat Klaor

  • Het klimaat- en waterbewustzijn vergroten bij bewoners jong en oud, ondernemers en organisaties.
  • Initiatieven uit het gebied stimuleren door middel van het aanbieden van kennis, een netwerk, middelen en communicatie.
  • Een vliegwiel creëren door concrete initiatieven uit het gebied in de spotlights te zetten en daarmee anderen te inspireren.

Dien je idee in!
We ondersteunen plannen in het buitengebied, maar ook projecten in de bebouwde kom en op de bedrijventerrein De Kamp en Lindebrook. Je aanvraag kan gaan over het opstellen van een ontwerp of de concrete uitvoering daarvan. Een gelegenheidscommissie beoordeelt de voorstellen direct na indienen, dus op volgorde van binnenkomst. Binnen een week na het indienen krijg je vanuit Klimaat Klaor bericht of jouw plan op steun kan rekenen. Tijdens de voorbereiding en uitvoering van je plan staan we je bij met raad en daad.

Vragen? Neem dan contact op met gebiedsmakelaar Richard Trenning van Klimaat Klaor. Dit kan via r.trenning@klimaatklaor.nl of 06-23 46 56 29.

Dien hier jouw idee in: Inschrijfformulier initiatief Klimaat Klaor.

Beoordeling
Een gelegenheidscommissie beoordeelt de ideeën op de volgende punten:

  • Hoe sluit het idee aan bij het doel van Klimaat Klaor?
  • Op welke manier voorziet de initiatiefnemer in zijn of haar eigen bijdrage?
  • Levert het idee voldoende op in verhouding tot de kosten?
  • Op welke manier wordt er samengewerkt met andere partijen of personen?
  • Hoe kan het idee anderen inspireren?
  • Ideeën die positief worden beoordeeld, worden gehonoreerd op volgorde van indiening.

Voorbeelden
Er zijn heel veel mooie voorbeelden die in aanmerking zouden komen. Een greep daaruit:

  • Ludieke acties om aandacht te vragen voor een klimaatvriendelijk gebied.
  • Buurt ontsteent voortuinen of koppelt regenwater af van het riool.
  • Bedrijf legt geveltuin aan tegen hitte of vervangt bestrating door groen.
  • Aanleg van wadi’s, greppels of stuwen om regenwater op te vangen en vast te houden.
  • Aanleg landschappelijke beplantingen of water vasthouden in de natuur.
  • Landbouwkundige maatregelen.
  • Uitwerken van concepten of nieuwe samenwerkingen.

Financiering
Voor alle gehonoreerde initiatieven gezamenlijk is vanuit project Klimaat Klaor een budget beschikbaar van maximaal € 10.000,- inclusief BTW. Afhankelijk van de grootte van het initiatief is een bijdrage mogelijk van minimaal €100,- tot maximaal €1000,- inclusief BTW per initiatief.

De samenwerkende partijen rond Klimaat Klaor hebben gebiedsmakelaar Richard Trenning aangesteld. Richard helpt bewoners, organisaties en ondernemers om hun project waar te maken. Dat kan bijvoorbeeld door met je mee te denken hoe je jouw project aan kunt pakken, of door je in contact te brengen met andere deskundigen aangesloten bij Klimaat Klaor die helpen met specialistische kennis over bodem, water, groen, financiering of publiciteit. Daarnaast verzorgt Richard excursies en lezingen over klimaatverandering, vergroenen en slim met water omgaan.

Foto Richard TrenningRichard Trenning - Gebiedsmakelaar
Telefoon: 06 - 23 46 56 29
E-mail: r.trenning@klimaatklaor.nl
Website: www.klimaatklaor.nl

Lees een uitgebreid interview met Richard Trenning.

 

 

 

 

De pilot Klimaat Klaor is in 2017 ontstaan en richt zich op het gebied rond Lichtenvoorde, Vragender en Lievelde (pdf - 2,7 Mb). Een gebied dat bekend staat vanwege haar mooie landschap, evenementen zoals de Zwarte Cross en prachtige fietspaden. Maar ook droogte, wateroverlast, waterkwaliteit en hittestress spelen hier een steeds grotere rol. De omstandigheden in het gebied zijn uniek vanwege het grote hoogteverschil van 20 meter. In 2010 kreeg Lichtenvoorde te maken met extreme wateroverlast. Dit was voor Waterschap Rijn en IJssel en de gemeente Oost Gelre aanleiding om maatregelen te nemen. Zo is het rioolstelsel aangepast en zijn bypasses en wateropvanggebieden aangelegd.

Meedenken en meedoen

Voor een veerkrachtig gebied dat tegen een stootje kan zijn ook inwoners, ondernemers en organisaties hard nodig. Zij kennen het gebied namelijk het best. In mei 2017 werd de Dag van de Sneeuwbal georganiseerd. Een dag waarop 70 betrokkenen uit het gebied, met elk een verschillende achtergrond, met elkaar in gesprek gingen. Er werden veel goede ideeën en dromen gedeeld om het gebied aantrekkelijk te houden voor wonen, ondernemen en recreëren. Lees de speciale uitgave van de Klimaatkrant (pdf -  2,4 Mb) naar aanleiding van deze bijzondere dag.

Plannen versnellen en bewustwording creëren

Na het succes van de Dag van de Sneeuwbal besloten Waterschap Rijn en IJssel, de gemeente Oost Gelre, de provincie Gelderland en LTO Noord – Regio Oost om gezamenlijk de pilot Klimaat Klaor door te zetten. Richard Trenning werd aangesteld als gebiedsmakelaar. Met Richard in het veld helpt de pilot mooie plannen die raken aan groen, bodem, water en klimaat op weg richting uitvoering. Tegelijk wordt er vanuit de pilot gewerkt aan meer bewustwording rondom klimaatverandering, onder andere door initiatieven uit het gebied te delen en een podium te bieden.

Organisaties die verbonden zijn aan klimaat klaor