Klimaat Klaor

Illustratie van een sneeuwbal met daaronder de tekst Klimaat Klaor

Op deze pagina leest u alles over Klimaat Klaor. Klimaat Klaor is een pilot ingegeven door klimaatverandering. Droogte, wateroverlast, waterkwaliteit en hittestress spelen rond Lichtenvoorde, Vragender en Lievelde steeds meer een rol. Bewoners, ondernemers en organisaties zetten zich in voor een veerkrachtig gebied dat tegen een stootje kan. Klimaat is daarbij verbindend thema. Samen versnellen we mooie plannen uit het gebied, die raken aan groen, bodem, water en klimaat. Dit voor een aantrekkelijk gebied om te wonen, ondernemen en recreëren.

Met Klimaat Klaor spreken we verschillende doelgroepen aan gericht op de volgende thema’s:

Landbouw

Klimaat is voor de landbouw goed bodem- en waterbeheer. 60% van het gebied Lichtenvoorde-Lievelde-Vragender bestaat uit landbouw. Als we ergens het verschil kunnen maken is het hier! Door het hoogteverschil is het gebied gevoelig voor wateroverlast en droogte. Beschikbaar water komt uit het gebied zelf (hemelwater en kwel). Het is daarom extra belangrijk om de goede balans te vinden tussen teveel en te weinig water. Daarnaast is de waterkwaliteit sterk afhankelijk van de hoeveelheid aanwezige meststoffen en gewasbeschermingsmiddelen.

Onder deze omstandigheden willen we werken aan een duurzame en toekomstgerichte landbouw. Dit met continuïteit en duurzame economische groei. De sector levert hiermee tegelijk een bijdrage aan de klimaatopgaven in het gebied. Initiatieven die binnen de pilot passen gaan bijvoorbeeld over het verbeteren van de bodemvruchtbaarheid, een juist grondgebruik, het verminderen van de milieubelasting, organiseren van lokale kringlopen en het vergroten van de biodiversiteit.

Iemand boort een gat in het weiland en er staan meerdere mensen omheen

Inspirerende voorbeelden Landbouw:

Bermmaaisel wordt bodemverbeteraar

De gemeente Oost Gelre heeft het ecologische bermbeheer uitbesteed aan de Vereniging Agrarisch Groen Goed. Doel is bloemrijke bermen en voorkomen dat er stikstof en fosfaat uit het maaisel in de sloten terecht komt. In plaats van afvoeren naar een bio-vergistingsinstallatie koos Groen Goed er in 2017 voor om het bermmaaisel om te vormen naar Bokashi. Daardoor kan de organische stof in het bermmaaisel gebruikt worden als grondverbeteraar in de landbouw en ontstaat er een gesloten kringloop in het gebied zelf. Bekijk ook dit artikel over Circulair Terreinbeheer voor meer informatie.

Deltaplan Agrarisch Waterbeheer (DAW)

LTO-afdeling Achterhoek Oost heeft recent een subsidieaanvraag ingediend om in het Klimaat Klaor-gebied een DAW-project te starten. Daarmee kunnen vertrouwenspersonen keukentafelgesprekken voeren bij agrariërs om zo op maat voorlichting en advies te kunnen geven en concreet maatregelen te stimuleren. Zodra de aanvraag is gehonoreerd en DAW echt gaat starten zullen we dit naar een breed publiek bekend maken. Lees meer over DAW.

Vruchtbare kringloop

Het project Vruchtbare Kringloop Achterhoek wil agrarisch ondernemers stimuleren te kiezen voor kringlooplandbouw en duurzaam bodem- en waterbeheer.

Wonen

Het idee is simpel, des te groener des te beter! Steentje er uit – plantje er in! Door de tuin zo in te richten dat water de grond in kan zakken voorkom je wateroverlast of onnodige belasting van het riool met schoon water. Wil je toch een paadje aanleggen? Kies dan voor grind of houtsnippers in plaats van een betontegel. Ook kun je water afkoppelen en opvangen om bijvoorbeeld je tuin te sproeien. Denk aan een regenton of een ondergrondse opslag. Een groene inrichting rond het huis geeft ook een pracht aanblik, is goed voor de biodiversiteit (denk aan insecten, vlinders en bijen) en brengt door schaduw en verdamping koelte op warme dagen. Zelfs met weinig ruimte kun je al mooie dingen doen; denk bijvoorbeeld aan een geveltuintje! Mooie bijkomstigheid is dat een woning in het groen meer waard wordt. En een slim aangelegde tuin vraagt maar weinig onderhoud. 

Cartoon van een vrouw die aan bloemen ruikt, er staat als tekst Geveltuintjes!

Inspirerende voorbeelden Wonen:

Winnaar klimaatvriendelijke tuin

Maria Neuman uit Vragender won vorig jaar de prijs voor meest klimaatvriendelijke tuin in Oost Gelre. In haar tuin zie je geen bestrating. Ze vangt regenwater op en groenafval wordt gecomposteerd en hergebruikt. Naast bloemenpracht levert de tuin ook groente en fruit op voor eigen gebruik. Het hele interview met Maria Neuman lees je in de Klimaatkrant (pdf - 2,4 Mb).

Klimaatbestendig erf

Alexander van Weers woont sinds kort aan de Oude Winterswijkseweg in Lievelde. Bij de verbouwing van zijn oude boerderij wordt alles zo ingericht dat regenwater wordt opgevangen en hergebruikt. Ook gebruikt water krijgt een bestemming. Het erf wordt duurzaam en klimaatbestendig ingericht met landschappelijke beplanting en een voedselbosje. Al het water dat op het één hectare grote terrein valt wordt vastgehouden en kan de bodem inzakken. Binnenkort volgt meer achtergrondinformatie over de duurzame ideeën van Alexander.

Bedrijvigheid

Bedrijventerreinen zijn vaak dicht bebouwd en veelal verhard. Bij een forste regenbui ontstaat daardoor snel wateroverlast. Het water wordt niet vastgehouden en het riool wordt maximaal belast. Ook zijn bedrijven gevoelig voor hittestress.

Klimaat Klaor daagt ondernemers – in het bijzonder op bedrijventerrein Lindebrook en De Kamp (Zuid) - uit om met oplossingen te komen. Denk bijvoorbeeld aan schoon hemelwater opvangen en hergebruiken, het aanplanten van groen of het aanleggen van groene daken of verticale geveltuinen. Handelen vanuit klimaat draagt bij aan innovatie, een duurzame bedrijfsvoering, prettige werkomgeving, onderscheidend vermogen en een groen imago voor je bedrijf en sector. Die uitstraling levert ook economische potentie!

Cartoon van medewerkers die op een groen dak zitten te werken

Inspirerende voorbeelden Bedrijvigheid

Klimaatboom

De Bomenwacht Oost Gelre neemt het initiatief om bomen aan te planten op onder andere bedrijventerreinen. Daarmee komt er niet alleen meer groen, maar zijn er ook meer mogelijkheden voor schaduw en verkoeling. Ook houdt groen beter water vast. Het planten van een boom is ook symbolisch, er hoort een verhaal bij over klimaatverandering, groene bedrijven en het nemen van eigen verantwoordelijkheid als ondernemer!

Waste Partners hergebruikt regenwater

Meer informatie over dit voorbeeld volgt snel!

Natuur en Landschap

Bos, natuur en landschapselementen kunnen een geweldige bijdrage leveren om water op te vangen, langer vast te houden en geleidelijk af te geven aan het gebied. Daarmee werken ze als een spons. Ook brengt groen verkoeling op hete dagen en vertraagt het de windsnelheid waardoor minder verdamping optreed. Kwetsbare natuur is gevoelig voor extremen zoals langere perioden van droogte. Door natuurgebieden robuust in te richten en onderling te verbinden met stapstenen kan de natuur beter tegen een stootje!

Cartoon van een salamander die zegt: Even op adem komen

Inspirerende voorbeelden Natuur en Landschap

Kwelbos Pastoor Scheepersstraat

Bij het verbeteren van het watersysteem rond Lichtenvoorde is vlak naast de Pastoor Scheepersstraat een zogenaamde knijpstuw aangelegd in de Visserijbeek. Hierdoor wordt in het bos (bovenop de terrasrand) meer water opgevangen. Hierdoor verminderen we de kans op wateroverlast bij Lichtenvoorde. Mooi voordeel is dat de verdroging van het bijzondere kwelbos wordt tegengegaan. Hiervan profiteert de natuur.

De stuw bij de Pastoor Scheepersstraat

Van naald- naar loofbos

Een loofbos verdampt minder regenwater dan een naaldbos. In een loofbos vindt op jaarbasis 180 tot 200 millimeter meer grondwateraanvulling plaats dan in een naaldbos. Daarnaast heeft een loofbos hogere natuurwaarden en draagt het bij aan een betere bodemkwaliteit. In Overijssel willen 36 boseigenaren 40 hectare naaldbos omvormen naar loofbos. Hiermee wordt er jaarlijks 95.000 m3 meer grondwater aangevuld. Ook in het Klimaat Klaor gebied liggen veel kleine particuliere bospercelen met kansen voor het verhogen van de natuurwaarde en verbetering van het watersysteem.

Klimaat Klaor stimuleert initiatieven die bijdragen aan een klimaatvriendelijker Lichtenvoorde, Lievelde of Vragender!

Vanaf nu maken goede ideeën kans op een financiële bijdrage tot 1000 euro! Een idee indienen kan via het digitaal formulier op deze pagina.

Zit je op school? Heb je een tuin? Ben je ondernemer? Heb je een agrarisch bedrijf? Of ben je gek op natuur en landschap? Klimaat Klaor biedt een podium aan allerlei soorten projecten, klein of groot. Ze kunnen gaan over educatie, communicatie of concrete uitvoering in het veld. Initiatieven voor zowel het buitengebied als de bebouwde kom zijn van harte welkom!

Het doel van Klimaat Klaor

  • Het klimaat- en waterbewustzijn vergroten bij verschillende doelgroepen uit het gebied.
  • Initiatieven uit het gebied stimuleren door middel van het aanbieden van kennis, een netwerk, middelen en communicatie.
  • Een vliegwiel creëren door concrete initiatieven uit het gebied in de spotlights te zetten en daarmee anderen te inspireren.

Dien je idee in!

Tot 4 juni 2018 kon de eerste lichting voorstellen worden ingediend. Gelukkig is er nog ruimte om enkele nieuwe initiatieven te ondersteunen. Ben er dus snel bij!
Wil je weten of jouw idee past binnen het project of advies hoe je jouw idee  inhoud kunt geven? Zoek je partners of heb je andere vragen? Neem dan contact op met gebiedsmakelaar Richard Trenning van Klimaat Klaor. Dit kan via r.trenning@klimaatklaor.nl of 06-23465629.

Dien hier jouw idee in: Inschrijfformulier initiatief Klimaat Klaor.

Beoordeling

Een gelegenheidscommissie beoordeelt de ideeën op de volgende punten:

  • Hoe sluit het idee aan bij het doel van Klimaat Klaor?
  • Op welke manier voorziet de initiatiefnemer in zijn of haar eigen bijdrage?
  • Levert het idee voldoende op in verhouding tot de kosten?
  • Op welke manier wordt er samengewerkt met andere partijen of personen?
  • Hoe kan het idee anderen inspireren?

Ideeën die positief worden beoordeeld worden gehonoreerd op volgorde van indiening.

Voorbeelden

Er zijn heel veel mooie voorbeelden die in aanmerking zouden komen. Een greep daaruit:

  • Ludieke acties om aandacht te vragen voor een klimaatvriendelijk gebied.
  • Voorlichting over klimaatverandering.
  • Een schoolplein wordt groen ingericht.
  • Buurt ontsteent voortuinen.
  • Bedrijf legt geveltuin aan tegen hitte.
  • Afkoppelen hemelwater.
  • Aanleg van wadi’s, greppels of systemen om regenwater op te vangen, vast te houden en te gebruiken.
  • Aanleg landschappelijke beplantingen of water vasthouden in de natuur.
  • Landbouwkundige maatregelen.
  • Uitwerken van concepten of nieuwe samenwerkingen.

Financiering

  • Voor alle gehonoreerde initiatieven gezamenlijk is in totaal vanuit project Klimaat Klaor een budget beschikbaar van maximaal € 10.000,- inclusief BTW. Afhankelijk van de grootte van het initiatief is een bijdrage mogelijk tot maximaal €1000,- inclusief BTW per initiatief.
  • Voor initiatieven tot € 500,- inclusief BTW wordt een eigen bijdrage gewaardeerd maar deze is niet verplicht.
  • Voor initiatieven groter dan € 500,- inclusief BTW wordt een eigen bijdrage gevraagd van 50% van de kosten boven € 500,- inclusief BTW.
  • Kosten worden achteraf verrekend op basis van daadwerkelijk gemaakte kosten tot een maximum van de toegezegde bijdrage. Onderbouwing van kosten gebeurt aan de hand van bonnetjes en facturen.
  • De financiering is bedoeld voor uitvoeringskosten. Proceskosten worden niet vergoed.
  • Initiatieven die inhoudelijk of financieel niet binnen deze oproep vallen, maar die wel bijdragen aan een klimaatvriendelijk gebied, behandelen we als losse projectaanvraag. De betrokken organisaties (Gemeente Oost Gelre, LTO, Waterschap Rijn & IJssel en Provincie Gelderland) kunnen kijken of er andere regelingen zijn waarmee we de initiatiefnemer tegemoet kunnen komen.

 

De samenwerkende partijen rond Klimaat Klaor hebben gebiedsmakelaar Richard Trenning aangesteld. De gebiedsmakelaar helpt initiatiefnemers onder andere op weg met advies, een netwerk en toegang tot financiering.

Richard nodigt iedereen in het gebied van harte uit om mee te doen: “We zijn op zoek naar de energie in het gebied, op zoek naar de dromen en ambities van inwoners en ondernemers om samen de kansen te ontdekken op het gebied van bodem, water en klimaat. Waar kunnen we functies zo slim mogelijk combineren? Dat is maatwerk en mensenwerk. We hebben allemaal een aandeel in de ontwikkeling van het gebied richting een klimaatvriendelijke toekomst. Dus laat je horen en neem contact op. Als je vandaag belt, heb je morgen een gesprek met me!”

Foto Richard TrenningRichard Trenning - Gebiedsmakelaar
Telefoon: 06 - 23 46 56 29
E-mail: r.trenning@klimaatklaor.nl
Website: www.klimaatklaor.nl

Lees een uitgebreid interview met Richard Trenning.

 

 

 

 

De pilot Klimaat Klaor is in 2017 ontstaan en richt zich op het gebied rond Lichtenvoorde, Vragender en Lievelde (pdf - 2,7 Mb). Een gebied dat bekend staat vanwege haar mooie landschap, evenementen zoals de Zwarte Cross en prachtige fietspaden. Maar ook droogte, wateroverlast, waterkwaliteit en hittestress spelen hier een steeds grotere rol. De omstandigheden in het gebied zijn uniek vanwege het grote hoogteverschil van 20 meter. In 2010 kreeg Lichtenvoorde te maken met extreme wateroverlast. Dit was voor Waterschap Rijn en IJssel en de gemeente Oost Gelre aanleiding om maatregelen te nemen. Zo is het rioolstelsel aangepast en worden bypasses en wateropvanggebieden aangelegd.

Meedenken en meedoen

Voor een veerkrachtig gebied dat tegen een stootje kan zijn ook inwoners, ondernemers en organisaties hard nodig. Zij kennen het gebied namelijk het best. In mei 2017 werd de Dag van de Sneeuwbal georganiseerd. Een dag waarop 70 betrokkenen uit het gebied, met elk een verschillende achtergrond, met elkaar in gesprek gingen. Er werden veel goede ideeën en dromen gedeeld om het gebied aantrekkelijk te houden voor wonen, ondernemen en recreëren. Lees de speciale uitgave van de Klimaatkrant (pdf -  2,4 Mb) naar aanleiding van deze bijzondere dag.

Plannen versnellen en bewustwording creëren

Na het succes van de Dag van de Sneeuwbal besloten Waterschap Rijn en IJssel, de gemeente Oost Gelre, de provincie Gelderland en LTO Noord – Regio Oost om gezamenlijk de pilot Klimaat Klaor door te zetten. Richard Trenning werd aangesteld als gebiedsmakelaar. Met Richard in het veld helpt de pilot mooie plannen die raken aan groen, bodem, water en klimaat op weg richting uitvoering. Tegelijk wordt er vanuit de pilot gewerkt aan meer bewustwording rondom klimaatverandering, onder andere door initiatieven uit het gebied te delen en een podium te bieden.

Organisaties die verbonden zijn aan klimaat klaor