default icon‘Internet is voor Oekraïense vluchtelingen bijna een grotere levensbehoefte dan een bed’

Bron: De Gelderlander, 26 maart 2022, Wout Dusseldorp 

GROENLO - Vakantiepark Marveld in Groenlo biedt sinds kort noodopvang aan ruim 50 Oekraïense vluchtelingen. Hoe zorgt het team van de gemeente er, samen met het personeel van het park, voor dat de groep rustig en veilig kan bijkomen van hun vlucht uit oorlogsgebied? ,,Een bed is heel belangrijk voor ze, maar internet is bijna een nog grotere levensbehoefte.” 

De groep is inmiddels ongeveer een week in Groenlo. Daar worden ze bijgestaan door het team van de gemeente. ,,Soms komen er vragen die je niet direct kunt beantwoorden, maar over het algemeen zijn het zaken die we snel voor elkaar kunnen krijgen”, zegt Peter Nubel. ,,Alleen de vraag: ‘Hoe kom ik zo snel mogelijk aan een visum voor Amerika?’ hadden we echt niet verwacht.” 

‘Is er wifi’ 

De eerste vraag die de hulpverleners kregen van de groep ging heel ergens anders over. ,,Ze wilden allemaal meteen weten of er wifi beschikbaar was”, zegt Ronald Gouw, net als Nubel onderdeel van het coördinatieteam Oekraïne van de gemeente Oost Gelre. ,,Dat is voor hen dé manier om in contact te blijven met hun familie en het nieuws te blijven volgen. Een levensbehoefte dus. Pas nog had iemand heel even geen internet. Dat zorgde echt voor paniek.” 

Dat het allemaal goed loopt, in onder meer te danken aan de voorbereiding. Al ging die met stoom en kokend water, vertelt Rein Dijkstra. ,,We hebben anderhalve week de tijd gehad om hier alles paraat te maken. Mede dankzij de hulp van Marveld is dat heel snel gegaan. Daarom konden we donderdag 17 maart aan de veiligheidsregio laten weten klaar te zijn voor de opvang. Vervolgens stond er ’s nachts al een bus vol mensen vanuit Amsterdam voor de deur. Ook voor de vluchtelingen was dat het een grote verandering. De meeste mensen hadden niet echt een idee waar ze waren. Ze hadden twee uur in het donker in de bus gezeten vanaf Amsterdam.” 

Zwangere vrouw 

Het opvangen van zo’n grote groep brengt niet voorziene uitdagingen met zich mee. Zo bleek er een zwangere vrouw bij te zijn. ,,En we kregen aanvankelijk te horen dat het om 37 vrouwen en kinderen ging. Maar het bleken ruim 50 vluchtelingen te zijn, van wie ongeveer de helft mannen. Dat bewijst dat het allemaal nog erg ad hoc is”, zegt Dijkstra. 

De zwangere vrouw is inmiddels in contact gebracht met een verloskundige. Daar is ze naartoe geweest voor een controle, samen met een vrijwillige tolk. Zo moeten er meer contacten gelegd worden. ,,Denk bijvoorbeeld aan een huisarts, tandarts en een dierenarts. Daarbij zijn de vaste procedures voor vergoedingen niet van toepassing. Zij krijgen naast de patiënt een enorme hoeveelheid extra werk, want er kleeft een hoop papierwerk aan. Hopelijk wordt dat voor hen snel makkelijker”, zegt Nubel. ,,Gelukkig komen we in samenwerking met elkaar een eind.” 

De groep die nu in Groenlo verblijft loopt qua leeftijd sterk uiteen, van een zeven maanden oude baby tot bejaarde mensen. ,,Hun verhalen zijn enorm aangrijpend”, zegt Gouw. ,,Wij kunnen ons geen voorstelling maken van het leed dat zij meegemaakt hebben. Tegelijk zijn ze heel strijdvaardig. De meest gestelde vragen zijn nu: ‘Wat kunnen we hier doen om iets terug te doen?’ en ‘Weten jullie al wanneer we weer naar Oekraïne kunnen?’. Die laatste vraag is uiteraard lastig te beantwoorden, dat weet niemand.” 

Zelfredzaam 

Wat wel zeker is, is dat ze binnenkort moeten verhuizen. De huisjes op Marveld zijn namelijk tot 8 april te gebruiken. Daarna zijn ze verhuurd en dus niet langer beschikbaar. ,,Daarom zoeken we nu naar een meer permanent onderkomen. We hebben daar al locaties voor op het oog, maar er is nog niets definitief”, zegt Hetty de Wit van de gemeente Oost Gelre. 

De garantie dat het net zo’n mooie plek wordt als het vakantiepark, is er uiteraard niet. ,,Nee, daar bereiden we de mensen ook op voor. Nu is het allemaal heel goed geregeld. Ze hebben een eigen huisje, kunnen gebruikmaken van de faciliteiten op het park en hebben dag en nacht iemand waar ze een beroep op kunnen doen. Of dat na 8 april ook zo is, weten we niet. Daarom willen we de mensen zo zelfredzaam mogelijk maken. Voor een aantal is dat makkelijker omdat ze Engels spreken. Maar voor de mensen die alleen Oekraïens en Russisch spreken, is het een grotere uitdaging”, aldus De Wit. 

Heel veel hulp 

Het team hulpverleners is in ieder geval heel blij met de enorme wil om te helpen vanuit de samenleving. Zeker omdat de normale taken van de gemeente ook doorlopen. ,,Het werk hier is inderdaad extra. Al het normale werk voor onze inwoners wordt niet aan de kant gelegd vanwege de komst van de Oekraïners. Het is en-en. We zijn daarom dankbaar dat zoveel mensen willen helpen”, zegt Dijkstra. 

,,Het is haast bizar om te zien wat er allemaal mogelijk is of geregeld kan worden”, zegt Nubel. ,,Aan de ene kant hartverwarmend. Maar het zorgt ook voor een dubbel gevoel. De Oekraïners zijn immers niet de enige groep hulpbehoevenden die we hebben in de gemeente. We hopen dan ook dat diezelfde bereidheid vanuit de samenleving blijft voor alle hulpbehoevende inwoners van Oost Gelre.”