Informatie Leerplicht voor vrijstellingen, extra verlof en vakantie

Alle jongens en meisjes die in Nederland wonen, of hier lang verblijven, zijn vanaf hun 5e jaar leerplichtig: ze moeten naar school. De volledige leerplicht eindigt aan het eind van het schooljaar waarin de jongere 16 jaar wordt. Daarna geldt de kwalificatieplicht. Dit betekent dat jongeren tot hun 18e jaar verplicht zijn onderwijs te volgen als ze nog geen startkwalificatie hebben. Een startkwalificatie is een diploma op minimaal HAVO-, VWO- of MBO-2-niveau.

Er kunnen redenen zijn waarom een jongere niet naar school kan. De verantwoordelijke ouders, voogd(en) en/of verzorgers van de leerplichtige jongere kunnen dan een beroep op vrijstelling doen. Het beroep op vrijstelling moet worden gedaan in de gemeente waar de jongere staat ingeschreven. U kunt met onderstaand formulier, gericht aan het college van burgemeester en wethouders t.a.v. de leerplichtambtenaar, een beroep op vrijstelling van de verplichting tot inschrijving van de Leerplichtwet 1969 doen.

Formulier beroep op vrijstelling van de inschrijvingsplicht (pdf - 282 kB)

Als sprake is van een van de onderstaande redenen kan een beroep op vrijstelling gedaan worden op grond van: 

  • artikel 5 onder a:
    De jongere op lichamelijke of psychische gronden niet geschikt wordt geacht om tot een school of instelling te worden toegelaten
  • artikel 5 onder b:
    Er bestaan overwegende godsdienstige of levensbeschouwelijke bedenkingen tegen de richting van het onderwijs op alle binnen redelijke afstand van de woning gelegen de scholen/instellingen waarop de jongere geplaatst zou kunnen worden
  • artikel 5 onder c:
    Bezoek van een school in het buitenland
  • artikel 5a
    Trekkend bestaan van degene die het gezag over een jongere uitoefent en waarbij de jongere hen vergezelt.

Benodigde gegevens:
• Naam, adres en geboortedatum van de jongere
• Naam en adres van de aanvrager
• De reden van het verzoek

Aanvullende gegevens bij beroep op:

  • Artikel 5 onder a; bij het beroep op deze vrijstelling dient u bij te voegen:
    een verklaring van een behandelend deskundig arts, pedagoog of psycholoog waaruit blijkt; 
  1. wat de aard van de ongeschiktheid is in hoofdzaak lichamelijk/psychisch/of beide
  2. dat de jongere niet geschikt geacht wordt om tot een school en/of een instelling te worden toegelaten.


    Deze verklaring mag niet ouder zijn dan drie maanden.
  • Artikel 5 onder b; bij het beroep op deze vrijstelling dient u bij te voegen:
    Een verklaring van bedenkingen tegen de richting van de scholen/instellingen.
  • Artikel 5 onder c; bij het beroep op deze vrijstelling dient u bij te voegen:
    Een verklaring van de directeur van de instelling in het buitenland dat de jongere daar als leerling staat ingeschreven en die instelling geregeld bezoekt.
  • Artikel 5a;
    Een verklaring van trekkend bestaan als kermisexploitant of als circusmedewerker in de maanden maart tot en met oktober waarbij de jongere u vergezelt.

Jongeren mogen buiten de schoolvakanties niet van school wegblijven. Er kunnen redenen zijn waarom een jongere niet naar school hoeft, bijvoorbeeld godsdienstige verplichtingen of belangrijke familiegebeurtenissen, zoals een bruiloft of een begrafenis. U kunt in de schoolinformatie vinden waarvoor extra verlof aangevraagd kan worden.

Extra verlof

Een aanvraag voor één of meer dagen verlof heet een 'aanvraag extra verlof'.

  • Extra verlof moet u altijd schriftelijk aanvragen (met opgave van reden) bij de directeur (dus niet bij de leerkracht) van de school.
  • Aanvraagformulieren kunt u krijgen bij de school.
  • Over aanvragen van minder dan 10 dagen beslist de schooldirecteur.
  • Aanvragen van meer dan 10 dagen legt de schooldirecteur voor aan de leerplichtambtenaar.

Extra vakantie

Ik wil buiten de schoolvakanties op vakantie. Mag mijn kind mee?
Dit mag niet. Alleen als de aard van het beroep van de ouders het onmogelijk maakt om in één van de gewone schoolvakanties met het gezin op vakantie te gaan, kan extra verlof worden aangevraagd. Het dienstrooster van uw werkgever is geen reden om toestemming te krijgen.

Voor extra vakantieverlof gelden de volgende regels:

  • Ouders vragen het verlof minimaal zes weken van tevoren schriftelijk aan bij de directeur van de school (dus niet bij de leerkracht); u kunt bij de school een aanvraagformulier vragen.
  • Het verlof mag maximaal één keer per jaar worden verleend, voor maximaal 10 schooldagen.
  • Het verlof mag niet vallen in de eerste twee weken van het schooljaar.
  • Ouders moeten kunnen aantonen dat een vakantie in een gewone vakantie tot onoverkomelijke bedrijfseconomische problemen (faillissement) zal leiden.

Voor vragen en/of meer informatie over leerplicht en/of de kwalificatieplicht kunt u terecht bij de leerplichtambtenaar Bianca Poelhuis,
e-mail: b.poelhuis@oostgelre.nl
of via telefoonnummer (0544) 39 32 09.

Meer informatie kunt u vinden op de volgende sites:

www.lerenwerkt.nu (LerenWerkt in de regio Achterhoek)
www.ingrado.nl (landelijke brancheorganisatie voor leerplicht en voortijdig schoolverlaten)
www.rijksoverheid.nl (ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap)
leerplichtwegwijzer.nl (Deze website richt zich op ouders en leerlingen en bevat veel vragen en antwoorden over de Leerplichtwet en links)