Indrukwekkend onthulling herinneringsmonument Joods werkkamp Lievelde

05 oktober 2022
Nieuws
jongen en oudere man naast monument werkkamp

Afgelopen zondag 2 oktober, werd het monument ter herinnering aan het Joods werkkamp Lievelde onthuld. Dat was precies 80 jaar nadat de Joodse dwangarbeiders vanuit dat werkkamp op de trein naar Westerbork werden gezet. Jarenlang had bijna niemand meer weet van dit kamp. Een werkgroep, onder voorzitterschap van Godfried Nijs, heeft bewerkstelligd dat het monument er gekomen is: “Nu kan iedereen dankzij dit monument zien wat hier is gebeurd.”

In de beginjaren van de Tweede Wereldoorlog zijn er in ons land door de Duitse bezetter tientallen werkkampen voor Joodse mannen opgezet. Ook in Lievelde aan de voormalige Schansweg was een werkkamp. Daarin zaten mannen uit Dinxperlo, Lochem, Silvolde, Raalte, Deventer en Amsterdam en uit Wijhe en Apeldoorn. Het kamp was van 18 augustus tot en met 2 oktober 1942 in gebruik. 

Wegvoeren dwangarbeiders Lievelde naar doorgangskamp Westerbork

In de nacht van 2 op 3 oktober 1942 werden alle Joodse mannen zo onopvallend mogelijk naar het station van Lievelde gebracht. Van daaruit werden ze doorgevoerd naar kamp Westerbork. 
Ook hun familie werd, onder de noemer gezinshereniging, naar het doorgangskamp gebracht. Vanuit daar vertrokken de treinen naar Auschwitz.

Vrijwel zeker geen overlevenden

In totaal werden op deze manier vanuit heel Nederland in één keer 13.000 Joden in Westerbork samengebracht. Nog diezelfde week begonnen van daaruit de transporten naar de vernietigingskampen in Polen. Vrijwel zeker heeft geen van de dwangarbeiders van het werkkamp Lievelde de Tweede Wereldoorlog overleefd.

Monument laat ons niet vergeten

Op de hoek Lievelderweg/Hamelandweg staat nu een imposant metalen herinneringsmonument. Scholieren op het Marianum kregen de opdracht een ontwerp voor het monument te maken. De werkgroep Joods werkkamp Lievelde koos voor het ontwerp van de 13-jarige Joep Karnebeek: een kale tak, met nog één enkel blad. Het monument werd door Joep, samen met de heer Joop te Brake, die vroeger nabij het kamp woonde, onthuld. Als je langs het monument, in de richting van de N18 kijkt, zie je de locatie waar het werkkamp heeft gestaan.