Gemeente Oost Gelre - Lichtenvoorde
- Oost Gelre >
- Bezoekers >
- Over Oost Gelre >
- Historie >
- Lichtenvoorde
Lichtenvoorde
Geschiedenis voormalige gemeente Lichtenvoorde
De voormalige gemeente Lichtenvoorde ligt in het grensgebied van de terreinen waar de stuwwallen uit de IJstijden gelegen zijn. Vandaar de hoogteverschillen van ongeveer 30 meter boven NAP in het noorden en oosten en slechts 15 meter boven NAP in het westen en zuiden.
Gezien de waterhuishouding in vroeger eeuwen kwamen het noordelijke en oostelijke deel van de gemeente het eerst voor menselijke bewoning in aanmerking. De vondst van een stenen bijl nabij Vragender en een grafveldje te Lievelde uit de zevende eeuw na Christus vormen de eerste duidelijke bewijzen van de menselijke aanwezigheid binnen onze gemeentegrenzen.
Bij de "voorde" (doorwaadbare plaats) in het centrale bekengebied bouwde Gieselbert van Bronckhorst, heer van Borculo, in 1277 de burcht "Lichtenvoorde". Deze burcht werd in 1616 het bestuurlijk centrum, toen Joost, graaf van Limburg Styrum, het gebied tot een zelfstandige heerlijkheid verhief. Door huwelijk en vererving verwisselde de heerlijkheid Lichtenvoorde vele malen van eigenaar. Bij akte van 27 december 1776 werden de heerlijkheden Borculo en Lichtenvoorde door Adam Czartoryski en Isabella vorstin Czartoryska geboren rijksgravin van Flemming voor f.56.000,-- verkocht aan prins Willem V van Oranje Nassau, reden waarom Koningin Beatrix tot op de dag van vandaag o.a. de titel 'Vrouwe van Lichtenvoorde' draagt.
Tussen Lievelde en Vragender aan de Schansweg ligt het verdedigingswerk "de Engelse Schans", nog daterend uit de tijd van de 80-jarige oorlog (1627). De Schans is in originele staat hersteld. Uit dezelfde periode dateert de circumvallatielinie, de insluitingslinie om de vesting Groenlo. Informatie over de geschiedenis en de overblijfselen hiervan en de ontwikkelingen die ermee te maken hebben, vindt u op de website www.circumvallatielinie.nl.
Het Hof of Richtershuis nabij de Nederlands-hervormde Kerk herinnert ons nog aan de tijden en bestuursinrichting van weleer. Het Huis Lichtenvoorde stond ten noorden van het Richtershuis en werd tweehonderd jaar geleden afgebroken. Lichtenvoorde had weliswaar grachten en poorten, en werd ook wel "Stad" genoemd, maar is nooit in het bezit van stadsrechten geweest.
Meer informatie over de geschiedenis van Lichtenvoorde en haar kerkdorpen vindt u via de verenigingen die vermeld staan onder 'Cultuur en Recreatie' >> historie in de digitale gemeentegids.
Oude ansichtkaarten van Lichtenvoorde kunt u bekijken op de website van Gelderland in Beeld.
Lichtenvoorde "Keistad"
De naam die onlosmakelijk verbonden is aan Lichtenvoorde is "Keistad", hetgeen een historische achtergrond heeft. De ruim 20.000 kg wegende zwerfkei, die op de Markt prijkt, is daar in het verleden door schoenmakers vanuit het Vragenderveld naartoe gesleept. Een monument dus van volharding en doorzettingsvermogen van de bevolking, die sindsdien onder de bijnaam "Keienslöppers" door het leven gaat. De leeuw, afkomstig uit het wapen van Lichtenvoorde en gezeten boven op de zwerfkei, kijkt vanuit zijn hoge troon over het prachtige marktplein.
De voormalige gemeente Lichtenvoorde ligt in het grensgebied van de terreinen waar de stuwwallen uit de IJstijden gelegen zijn. Vandaar de hoogteverschillen van ongeveer 30 meter boven NAP in het noorden en oosten en slechts 15 meter boven NAP in het westen en zuiden.
Gezien de waterhuishouding in vroeger eeuwen kwamen het noordelijke en oostelijke deel van de gemeente het eerst voor menselijke bewoning in aanmerking. De vondst van een stenen bijl nabij Vragender en een grafveldje te Lievelde uit de zevende eeuw na Christus vormen de eerste duidelijke bewijzen van de menselijke aanwezigheid binnen onze gemeentegrenzen.
Bij de "voorde" (doorwaadbare plaats) in het centrale bekengebied bouwde Gieselbert van Bronckhorst, heer van Borculo, in 1277 de burcht "Lichtenvoorde". Deze burcht werd in 1616 het bestuurlijk centrum, toen Joost, graaf van Limburg Styrum, het gebied tot een zelfstandige heerlijkheid verhief. Door huwelijk en vererving verwisselde de heerlijkheid Lichtenvoorde vele malen van eigenaar. Bij akte van 27 december 1776 werden de heerlijkheden Borculo en Lichtenvoorde door Adam Czartoryski en Isabella vorstin Czartoryska geboren rijksgravin van Flemming voor f.56.000,-- verkocht aan prins Willem V van Oranje Nassau, reden waarom Koningin Beatrix tot op de dag van vandaag o.a. de titel 'Vrouwe van Lichtenvoorde' draagt.
Tussen Lievelde en Vragender aan de Schansweg ligt het verdedigingswerk "de Engelse Schans", nog daterend uit de tijd van de 80-jarige oorlog (1627). De Schans is in originele staat hersteld. Uit dezelfde periode dateert de circumvallatielinie, de insluitingslinie om de vesting Groenlo. Informatie over de geschiedenis en de overblijfselen hiervan en de ontwikkelingen die ermee te maken hebben, vindt u op de website www.circumvallatielinie.nl.
Het Hof of Richtershuis nabij de Nederlands-hervormde Kerk herinnert ons nog aan de tijden en bestuursinrichting van weleer. Het Huis Lichtenvoorde stond ten noorden van het Richtershuis en werd tweehonderd jaar geleden afgebroken. Lichtenvoorde had weliswaar grachten en poorten, en werd ook wel "Stad" genoemd, maar is nooit in het bezit van stadsrechten geweest.
Meer informatie over de geschiedenis van Lichtenvoorde en haar kerkdorpen vindt u via de verenigingen die vermeld staan onder 'Cultuur en Recreatie' >> historie in de digitale gemeentegids.
Oude ansichtkaarten van Lichtenvoorde kunt u bekijken op de website van Gelderland in Beeld.
Lichtenvoorde "Keistad"
De naam die onlosmakelijk verbonden is aan Lichtenvoorde is "Keistad", hetgeen een historische achtergrond heeft. De ruim 20.000 kg wegende zwerfkei, die op de Markt prijkt, is daar in het verleden door schoenmakers vanuit het Vragenderveld naartoe gesleept. Een monument dus van volharding en doorzettingsvermogen van de bevolking, die sindsdien onder de bijnaam "Keienslöppers" door het leven gaat. De leeuw, afkomstig uit het wapen van Lichtenvoorde en gezeten boven op de zwerfkei, kijkt vanuit zijn hoge troon over het prachtige marktplein.
